Danh mục: Văn Hóa

Vùng đất Kinh Bắc có tiếng với nền văn hóa truyền thống ngàn đời, nơi cất giữ những giá trị phẩm chất rất tốt đẹp của người Việt. Nơi này có nhiều di tích lịch sử, chùa chiền hàng trăm năm tuổi và cả những làng nghề truyền thống lâu đời. Cùng theo chân Vivudana khám phá làng tranh Đông Hồ  – điểm đến hấp dẫn hàng nghìn khách du lịch trong nước và quốc tế khi đặt chân tới Bắc Ninh.

 1. Giới thiệu về làng tranh Đông Hồ 

Làng tranh dân gian Đông Hồ là một làng nghề có bề dày lịch sử hơn bốn trăm năm ở vùng đất Kinh Bắc. Ngôi làng gắn liền với nghề sản xuất tranh khắc gỗ – một dòng tranh dân gian nổi tiếng ở vùng đất Kinh Bắc xưa.

Làng tranh Đông Hồ nổi tiếng không những bởi cách tạo hình độc đáo mà còn chứa đựng cái hồn của người Việt qua những hình ảnh thân thuộc, gần gũi như lợn, gà, chuột, trẻ con,… Những bức tranh nổi tiếng có thể kể ra như Đám Cưới Chuột, Lợn ăn cây ráy, Vinh hoa,… thường được mua về để treo trong nhà vào những dịp Lễ, Tết. 

Thời nay, khi đến Bắc Ninh, khách du lịch thường tìm tới làng tranh để tìm hiểu lịch sử, văn hóa cũng như trải nghiệm về ý nghĩa và giá trị của cuộc sống lại qua những bức tranh mang đượm hồn quê.

2. Vị trí và hướng dẫn di chuyển đến làng tranh Đông Hồ 

2.1. Vị trí

Địa chỉ: phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Làng tranh Đồng Hồ ở đâu hay tranh Đông Hồ ở tỉnh nào là những câu hỏi được nhiều khách du lịch thực sự quan tâm. Địa chỉ của làng tranh nằm ở bên bờ Nam con sông Đuống, thuộc làng Đông Hồ, phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành. 

Nơi này cách thành phố Bắc Ninh khoảng 16km và cách trung tâm thủ đô Hà Nội hơn 35km về hướng Đông Bắc.

2.2. Hướng dẫn di chuyển

Du khách khởi hành từ thủ đô Hà Nội muốn đến tham quan làng tranh Đông Hồ có thể chọn di chuyển bằng những phương tiện giao thông đường bộ như xe khách, bus, xe máy hoặc ô tô tự lái. 

Xe khách

Hiện tại, có nhiều nhà xe đang khai thác chuyến hành trình Hà Nội – Thuận Thành từ các bến xe như Giáp Bát, Nước Ngầm, Mỹ Đình với tần suất từ 2 – 3 chuyến/ngày. 

Giá vé xe khách dao động từ 120.000 – 200.000 VNĐ/chiều. Một vài nhà xe có độ tin cậy, chất lượng mà bạn có thể tham khảo như Cúc Mừng,  Green limousine, Phúc Xuyên, Hoàng Long,…

Xe ô tô, xe máy;

• Cung đường 1: Hà Nội – Quốc lộ 38 – cầu Hồ – đường Thiên Đức. Sau đó bạn chạy tiếp khoảng gần 2km nữa sẽ tới làng tranh. 
• Cung đường 2:  Hà Nội – đường 5 (Quốc lộ 5) – Quốc lộ 18B – Phố Sủi, chợ Keo, chợ Dâu – thị trấn Hồ – Quốc lộ 38 – cầu Hồ – đường Thiên Đức, đi thẳng khoảng 2km để đến làng tranh Đông Hồ.

Xe bus

Ngoài những phương tiện giao thông bên trên bạn cũng có thể chọn đi bằng xe buýt số 204 chặng Hà Nội – Thuận Thành, Bắc Ninh. Giá vé cho quãng đường này là 10.000 VNĐ/vé. 

Sau khi xuống đến bến bus tại trung tâm thị xã Thuận Thành thì bạn tiếp tục gọi xe ôm hoặc taxi để về lại làng Đông Hồ.

3. Lịch sử hình thành và phát triển của làng tranh dân gian Đông Hồ 

Theo những tư liệu được ghi lại của người dân trong vùng thì nghề làm tranh Đông Hồ có từ thế kỷ thứ XVII, tính đến thời điểm hiện nay, đã ngót nghét hơn 4 thế kỷ. Nguồn gốc của làng tranh Đồng Hồ từ làng Hồ, Sông Hồ, Thuận Thành, bên bờ sông Đuống.

Đến năm 1945, tại làng Đông Hồ, có tất cả 17 dòng họ theo nghề in ấn tranh dân gian. Những bức tranh độc đáo của làng nghề khi đấy rất được ưa thích, mang đi treo ở trong nhà  với ý nghĩa mong cầu tài cầu lộc, cầu phú quý.

Trải qua biết bao thay đổi, nghề làm tranh dần mai một và nhiều hộ gia đình ở trong đã chuyển đổi sang làm công việc khác. Hiện tại, chỉ còn sót lại hai gia đình nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam và Nguyễn Đăng Chế vẫn tiếp tục theo đuổi với nghề nghiệp gìn giữ và phát triển dòng tranh cổ truyền của cha ông.

4. Du lịch làng tranh Đông Hồ có gì thú vị?

4.1. Khám phá nét đẹp của làng tranh Đông Hồ Bắc Ninh

Tranh Đông Hồ được người ta biết đến là dòng tranh dân gian có tiếng số 1 bên cạnh những cái tên như tranh Hàng Trống (Hà Nội), tranh làng Sình (Huế). Các đề tài được khai thác trong tranh vô cùng gần gũi với cuộc sống làng quê Bắc Bộ. Trong số đó có rất nhiều bức tranh mang tính châm biếm, phê phán hiện thực xã hội.

Điểm độc đáo của dòng tranh này là sử dụng các ván gỗ để khắc đường nét, màu sắc sau đó in trực tiếp lên trên giấy Điệp (giấy Dó) mà không cần vẽ. Theo như sự sẻ chia của nghệ nhân tranh Đông Hồ thì để tạo ra một bức tranh hoàn chỉnh cần sử dụng tới hai bản khác là ván in nét làm từ gỗ thị và ván in màu chế tác từ gỗ mỡ.

Bức tranh cuốn hút nhiều người xem bởi những đường nét, mềm mại, dứt khoát đậm chất Việt Nam. Màu sắc 100% được lấy từ tự nhiên như màu vàng của hoa hòe, màu đỏ của sỏi son, mùa xanh của lá chàm, màu đen của tro,… tạo nên sự khác lạ và rất độc đáo. Chẳng vậy mà những bức tranh của làng nghề đã đi vào trong thi ca nhưng 1 hình tượng văn hóa:

“Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

4.2. Check-in là nghề làm tranh dân gian truyền thống

Khách du lịch đến tham quan làng tranh Đông Hồ sẽ có dịp được ngắm nhìn tận mắt những bức tranh đa sắc màu. Chúng đều được đóng vào khung rất gọn gàng, treo trên tường, giá đựng, nhìn vừa sống động, chân thực vừa chứa đựng những tầng ý nghĩa riêng biệt. Bạn có thể thoải mái thả dáng, chụp ảnh check – in với những bức tranh độc đáo, mang đậm hồn quê hay những dụng cụ, nguyên liệu, bản khắc gỗ độc đáo. 

4.3. Gặp gỡ và tham gia học làm tranh Đông Hồ cùng nghệ nhân

Mỗi dịp đến với Đông Hồ, khách du lịch hứng thú gặp mặt những nghệ nhân cả cuộc đời giữ lửa cho làng nghề cổ truyền của cha ông. Bạn có dịp nghiên cứu về lịch sử, đặc điểm của dòng tranh và quá trình cụ thể để tạo ra một tác phẩm hoàn chỉnh. Sau đấy, bạn có thể tự tay thao tác để tạo ra một bức tranh dân gian mang thương hiệu Đông Hồ.

4.4. Lễ hội làng tranh Đông Hồ

Hàng năm, cứ vào ngày 14 – 16 tháng 3  Âm lịch, người dân trong vùng lại hào hứng tổ chức Lễ hội làng tranh Đông Hồ với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống đầy ấn tượng và độc đáo tôn vinh tổ nghề và truyền đạt nét văn hóa tới du khách và thế hệ trẻ. Bạn có thể du xuân làng tranh vào dịp này, thưởng thức bầu không khí rất sôi động và tham gia vào những trò chơi dân gian cổ truyền.

4.5. Triển lãm tranh dân gian Đông Hồ

Triển lãm tranh dân gian Đông Hồ là hoạt động văn hóa – nghệ thuật đặc sắc của tỉnh Bắc Ninh, hấp dẫn rất nhiều khách du lịch đến tham gia. Nơi này, trưng bày hơn 100 bức tranh ấn tượng cùng các bản khắc gỗ và tài liệu rất quý gắn liền với nghề làm tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ có bề dày lịch sử hơn bốn trăm năm. 

5. Những khách sạn rất đẳng cấp gần làng tranh Đông Hồ 

5.1. Khách sạn Mường Thanh Bắc Ninh

Du lịch làng tranh Đông Hồ khách du lịch có thể chọn lựa lưu trú tại khách sạn Mường Thanh Bắc Ninh với chất lượng đạt tiêu chuẩn 4 sao quốc tế. Hiện tại, khách sạn cung cấp 170 hòng nghỉ hiện đại phong cách châu Âu cùng 5 hạng phòng và suite đẳng cấp. Ngoài điều này, nơi này có đầy đủ những dịch vụ thiết yếu cho kỳ nghỉ của bạn bao gồm nhà hàng, spa, trung tâm thể dục, phòng hội thảo và những tiện ích giải trí độc đáo khác.

Hotline: 0943 333 333

5.2. Khách sạn Center Bắc Ninh 

Khách sạn Center là khách sạn chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm thành phố Bắc Ninh. Đây là một không gian nghỉ dưỡng sang trọng, thiết kế mang nét pha trộn hài hòa giữa đương đại và cổ truyền. Center Bắc Ninh Hotel hiện có 50 phòng nghỉ, nội thất sofa đẳng cấp cùng với nhiều sự tiện nghi đạt chất lượng để cho bạn thưởng thức.

Hotline: 098 247 9999

5.3. Khách sạn Gia Bảo Bắc Ninh

Gia Bảo Bắc Ninh Hotel là cái tên khá thân thuộc đối với khách du lịch khi có cơ hội khám phá Bắc Ninh cũng như ghé thăm làng tranh Đông Hồ. Khách sạn cao 8 tầng, bao gồm 39 phòng nghỉ ấn tượng, giường đôi và giường đơn setup gọn gàng. Ngoài điều này, khách sạn 3 sao cung cấp dịch vụ ăn uống với thực đơn đặc sắc, phòng hội thảo rất rộng rãi và dịch vụ đặt xe tham quan, du lịch cho khách có nhu cầu.

Hotline: 025 7777 7777

6. Ăn gì khi đi tham quan du lịch làng tranh Đông Hồ?

6.1. Bánh phu thê 

Khi đề cập đến các món ăn truyền thống của Bắc Ninh không thể nào bỏ lỡ bánh xu xê cổ truyền. Món này thường được làm trong các lễ hội, đám cưới và các dịp quan trọng khác.

Nét độc đáo của bánh phu thê đến từ mùi thơm của gạo nếp, lá chuối cùng phần vỏ bánh dẻo thơm và nhân đậu xanh ngọt thanh, bùi ngậy. Ăn bánh cùng với tách trà nóng vừa dậy thêm hương sắc, mùi vị lại chống ngán khiến ai cũng đều sướng mê.

6.2. Nem làng Bùi

Có dịp du lịch làng tranh Đông Hồ hãy nhớ bớt chút thời gian thưởng thức hương sắc, mùi vị thơm ngon nổi tiếng của nem làng Bùi. Món ăn được làm rất tỉ mẩn, kỳ công từ thịt lợn trộn chung gia vị, thính gạo, thêm vài lá ổi tươi rồi đem gói trong lá chuối. Khi ăn sẽ cảm nhận độ chua nhẹ, vị đậm đà của thịt kích thích vị giác vô cùng.

6.3. Bò tơ hấp cuốn bánh tráng

Thêm một món ăn đặc sản mà bạn chắc chắn phải thử trong chuyến hành trình đến thăm làng tranh Đông Hồ là món bò tơ hấp cuốn bánh tráng. Bò tơ sau khi đem đi hấp có độ mềm, vị ngọt đậm tự nhiên, không bị hôi. Khi ăn thì cuốn chung với rau sống, bánh tráng chấm ngập trong bát mắm nên đưa vị phải biết.

7. Một vài chú ý khi khám phá làng tranh Đông Hồ

Khi đến tham quan làng tranh dân gian Đông Hồ bạn cần lưu ý một số điều như sau:

• Dõi theo tình hình dự báo thời tiết để sắp xếp đến tham quan vào những ngày thời tiết nắng đẹp, thuận tiện đi lại.
• Tôn trọng không gian làng nghề, tránh làm hỏng những đồ, hiện vật. Chuẩn bị mũ nón, ô dù, áo khoác và đồ ăn nhẹ để bổ sung thêm nhiều năng lượng trong cuộc khám phá làng nghề.
• Nếu bạn có kế hoạch mua tranh về trưng bày hay làm quà biếu thì có thể nhờ người trong làng đóng khung, bọc kín để tránh hư hỏng khi vận chuyển.

8. Hình ảnh check-in của du khách tại làng tranh Đông Hồ

Làng tranh Đông Hồ sở hữu một vẻ đẹp của làng quê Bắc Bộ bình yên, ẩn chứa nhiều điều thú vị đợi khách du lịch đi đến khám phá. Sau đây là những bức ảnh check-in của khách du lịch tại làng nghề bốn trăm năm tuổi này:

Trên đây, Vivudana đã cùng bạn khám phá từ A đến Z làng tranh Đông Hồ điểm đến văn hóa ấn tượng xứ Kinh Bắc. Còn chần chờ gì mà không nhanh chân đến tham quan làng tranh và trải nghiệm hoạt động in tranh cùng nghệ nhân ngay hôm nay. Chúc bạn và những người thân yêu sẽ có một chuyến đi thật không thể nào quên nhé! 

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Quan Họ Bắc Ninh – Nét Đẹp Văn Hoá Ngàn Đời Xứ Kinh Bắc

Về Lễ hội Lim khám phá vẻ đẹp văn hóa xứ Kinh Bắc

Bắc Ninh là 1 mảnh đất có bề dày lịch sử, văn hóa lâu đời, không những hút khách bởi những danh thắng, công trình kiến trúc độc đáo mà còn ở một số giá trị truyền thống văn hóa lâu đời, đậm đà bản sắc dân tộc xứ Kinh Bắc. Cùng theo chân Vivudana khám phá Lễ hội Lim và thưởng thức những làn điệu Quan họ ngây ngất lòng người trong bài blog này bạn nhé!

1. Giới thiệu khái quát về Hội Lim

Hội Lim được người ta biết đến là 1 trong những lễ hội lớn và nổi tiếng nhất ở Bắc Ninh. Thời gian diễn ra lễ hội là từ ngày 9 và kéo dài cho đến hết ngày 14 tháng Giêng Âm lịch hàng năm trong đó chính hội được tổ chức vào ngày 13 tại làng Lim và đôi bờ sông Tiêu Dương.

Hội Lim được tổ chức long trọng với phần lễ và phần hội đa sắc màu, mang đậm nét truyền thống văn hóa của người dân Bắc Ninh.

Có dịp về với hội chùa làng Lim du khách sẽ được đắm mình vào bầu không khí rất sôi động của làng quê Bắc Bộ những ngày đầu năm mới. Nơi này bạn có thể tham gia rước kiệu, trải nghiệm những trò chơi dân gian cổ truyền cũng như thưởng thức các điệu hát dân ca Quan họ mượt mà, thắm đượm tình quê.

2. Vị trí và hướng dẫn di chuyển đến Hội Lim

2.1. Vị trí

Địa chỉ: Thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

Cứ mỗi dịp chào xuân năm mới, khách du lịch lại náo nức trở về với huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh để du xuân và trẩy hội làng Lim. Đây là lúc bà con sinh sống đôi bên bờ sông Tiêu Dương tổ chức các nghi lễ, trò chơi mang đậm đà bản sắc truyền thống văn hóa của xứ Kinh Bắc có từ hàng nghìn năm trước.

2.2. Hướng dẫn di chuyển

Thị trấn Lim nằm cách thủ đô Hà Nội khoảng chừng 30km. Để đến với lễ hội Lim du khách từ TP. HCM có thể đi máy bay ra Hà Nội rồi di chuyển bằng những phương tiện giao thông đường bộ về với trung tâm huyện Tiên Du.

Xuất phát từ thủ đô, bạn có thể lựa chọn đi xe khách tuyến Hà Nội – Bắc Ninh rồi dừng ở thị trấn Lim. Mức giá vé khá rẻ chỉ từ 50.000 -70.000 đồng/vé/lượt. Ngoài điều này bạn có thể di chuyển bằng taxi, xe buýt hay chủ động hơn có thể đi ô tô hay xe máy.

3. Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ hội Lim

3.1. Nguồn gốc

Theo như một số giả định thì Hội chùa làng Lim là một hoạt động văn hóa – nghệ thuật đặc sắc có lịch sử hàng thế kỷ. Nó được xem như là sự kế thừa và phát triển của hội hát, hội chùa hoặc bắt nguồn từ chính tiếng hát của chàng Trương Chi năm xưa.

Mặc dù vậy, theo như sự ghi chép để lại trong những tài liệu cổ thì Hội Lim là lễ hội lớn ra đời từ thế kỷ XVIII và được phát triển tới quy mô hội hàng tổng. Theo lưu truyền hội làng này được diễn ra để thờ tự và tôn vinh công lao của ông Hiếu Trung Hầu – người đã sáng lập ra tục hát Quan họ như ngày hôm nay. 

Trong suốt thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, lễ hội được tổ chức linh đình với nhiều hoạt động đặc sắc. Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, lễ hội bị tạm dừng trong 1 thời gian dài và được mở lại những năm sau đổi mới. Hiện nay cứ mỗi dịp đầu xuân, khách du lịch ở nơi xa lại hào hứng, diện quần áo để về Tiên Du trẩy Hội Lim.

3.2. Ý nghĩa

Lễ hội Lim ban đầu là một hoạt động văn hóa mang tính địa phương với các nghi thức tế lễ, lễ rước và các trò chơi vận động, ca múa hát gắn liền với lịch sử và cuộc sống của người dân 2 bên bờ sông Tiêu Dương. Về sau lễ hội phát triển với quy mô lớn, hấp dẫn hàng nghìn khách du khách từ khắp mọi nơi đến trẩy hội và thưởng thức văn hóa.

Đây là dịp quan trọng để người dân Tiên Du giữ gìn và quảng bá những vẻ đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc của ông cha đến bạn bè trong và ngoài nước. Đặc biệt là bảo tồn và làm sống lại những làn điệu Quan họ đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.

4. Hội Lim có gì hấp dẫn?

Lễ hội làng Lim được tổ chức với 2 phần là phần lễ và phần hội. Có dịp về với Tiên Du, Bắc Ninh dịp này, bạn sẽ cảm thấy được không khí vui nhộn của vùng quê vào những ngày đầu xuân với một bầu trời âm thanh và màu sắc sặc sỡ làm rung động trái tim con người.

4.1. Nghi thức lễ rước

Một điểm khác lạ của lễ hội so với hội làng ở những chỗ khác là nó được 6 làng trong tổng Nội Duệ cùng chung nhau tổ chức. Nghi thức tế lễ bao gồm lễ rước và cúng tế Thành Hoàng của cả 6 làng dọc theo bờ sông Tiêu Dương.

Hội Lim được bắt đầu với một lễ rước lấy đồi Lim làm trung tâm nơi có đặt Chùa Lim là nơi thờ ông Hiếu Trung Hầu. Không gian lễ rước gồm 3 địa phương lân cận là xã Liên Bão, Xã Nội Duệ và thị trấn Lim.

Tất cả thanh niên to cao, hương lão trong làng sẽ mặc những cổ phục sặc sỡ đa sắc màu để tiến hành nghi thức rước lễ. Đoàn người đông đảo tiến hành di chuyển rước lễ, tế lễ các thành hoàng các làng, lăng quận công, lăng Hồng Vân,…. 

Sau đó toàn bộ đoàn rước sẽ tập trung đông đủ tại lăng Hồng Vân để tiến hành tế lễ hậu thần. Khi thực hiện nghi thức lễ tế luôn kèm theo tiết mục hát Quan họ thờ thần. Lúc này những liền anh, liền chị, trong trang phục truyền thống sẽ xếp thành 2 hàng đối diện nhau ở trước lăng và hát vọng vào trong. Lời ca tiếng hát theo giọng lề lối, trang trọng. 

4.2. Thưởng thức các làn điệu Quan họ

Hội Lim còn được khách du lịch mến mộ đạt cho cái tên lễ hội hát quan họ Bắc Ninh. Hình ảnh những liền anh, liền chị trong trang phục áo tứ thân, vải lụa đào, nón quai thao, áo dài khăn xếp sóng đôi bên nhau và trao gửi các điệu hát dân ca tâm tình đã trở nên khá thân thuộc trong ngày hội.

Trong hình ảnh quê hương Bắc Bộ với cây đa, bến nước, sân đình, khách du lịch sẽ đắm chìm trong những câu hát trao duyên, ngọt ngào, sâu lắng được trình bày qua tiếng hát của các nghệ sĩ đa tài. Đây cũng chính là nét đặc trưng mà bạn sẽ khó có thể nhìn thấy ở những lễ hội khác.

4.3. Tham gia những trò chơi dân gian cổ truyền

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, hội chùa làng Lim còn có phần hội với nhiều hoạt động trò chơi vô cùng hấp dẫn như đấu vật, kéo co, đua thuyền, bịt mắt bắt dê, thi thổi cơm, thi dệt cửi, đổi cờ,… Trong suốt thời gian diễn ra Hội Lim, khách du lịch sẽ thoải mái tham gia các trò chơi vận động và may mắn còn có thể đem về cho mình rất nhiều phần quà hấp dẫn nữa đấy nhé!

5. Ở đâu khi đi tham quan du lịch Lễ hội Lim?

Có dịp về trẩy hội làng Lim nếu bạn do dự không biết nên nghỉ dưỡng ở đâu thì có thể tham khảo 3 khách sạn 5 sao nổi tiếng, chất lượng cao ở Bắc Ninh được Vivudana giới thiệu ngay bên dưới:

5.1. Le Indochina Hotel

Một trong số địa điểm dừng nghỉ chân được rất nhiều khách du lịch chọn lựa khi có dịp về với Bắc Ninh là Le Indochina Hotel. Đây được xem như là một khu nghỉ dưỡng 5 sao chất lượng tầm cỡ quốc tế với hơn 200 phòng nghỉ sang trọng và đầy đủ tiện ích.

Ngoài ra, Le Indochina Hotel còn cưng chiều khách du lịch bởi hệ thống dịch vụ và tiện ích phong phú được đánh giá cao. Tại đây có bể bơi, nhà hàng, phòng hội nghị, spa và các tiện ích 5 sao để bạn tự do sử dụng.

Hotline: 0943 333 333

5.2. Mường Thanh Luxury Bac Ninh

Du lịch Tiên Du, trẩy Hội Lim thì bạn có thể dừng chân tại Mường Thanh Luxury Bac Ninh. Đây được người ta biết đến là khách sạn đạt chuẩn 5 sao đầu tiên tọa lạc trong trung tâm thành phố.

Mường Thanh Luxury Bac Ninh hiện đang cung cấp 350 phòng nghỉ hiện đại riêng tư và được phân thành 8 hạng phòng từ tiêu chuẩn đến cao cấp. Ngoài điều này khách sạn còn đem lại cho bạn nhà hàng sức chưa lớn, trung tâm hội nghị, bể bơi ngoài trời, spa, fitness và nhiều tiện nghi đáng được mong chờ khác.

Hotline: 098 247 9999

5.3. Mandala Hotel & Spa Bac Ninh

Khách sạn 5 sao thứ ba mà bạn có thể thêm vào cẩm nang du lịch của mình là Mandala Hotel & Spa Bac Ninh. Với vị trí tọa lạc trong trung tâm thành phố, Mandala đem đến tầm nhìn bao quanh và thoáng đãng ra khu vực quảng trường.

Hiện nay Mandala Hotel & Spa Bac Ninh đang sở hữu 4 hạng phòng với nội thất sang trọng, tiện nghi hiện đại cùng lối thiết kế kết hợp tổng hòa giữa nét châu Âu và Á Đông, Nghỉ dưỡng nơi đây du khách sẽ được chăm sóc, phục vụ một cách rất chu đáo với chuỗi hệ thống dịch vụ đẳng cấp thế giới.

Hotline: 025 7777 7777

6. Du lịch lễ hội Lim ăn gì?

Có dịp tham gia lễ hội Lim, bạn không nên bỏ lỡ cơ hội tìm hiểu nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc trưng của mảnh đất này với các món ăn rất thơm ngon khó có thể thấy được ở những nơi khác. 

Một số món ăn truyền thống của Bắc Ninh có thể kể ra như bánh phu thê Đình Bảng, bánh tẻ làng Chờ, bem làng Bùi,… Tất cả những món ăn này đều được làm từ những nguyên liệu thân quen từ ngoài đồng ruộng, ao hồ mang theo hương sắc, mùi vị dân dã mộc mạc nhưng làm cho bất kỳ ai cũng luôn phải thương nhớ.

Bạn có thể thưởng thức các món ăn này ở các quán ăn, nhà hàng ở Tiên Du, thành phố Bắc Ninh. Ngoài điều này du khách cũng có thể mua các loại bánh về làm quà tặng bạn bè, người thân. Chắc chắn khi nhận được những món ăn đặc sản này, họ sẽ cực kỳ sung sướng.

7. Một vài chú ý khi đến tham gia Hội Lim

Khi tham gia Hội Lim, bạn đừng quên ghi lại một số lưu ý quan trọng sau đây để có một chuyển trẩy hội thật vui và trọn vẹn cảm xúc nhé:

• Bạn cần chuẩn bị trang phục gọn gàng, lịch sự khi tham gia lễ hội Lim, tránh những trang phục rườm rà hay hở hang gây phản cảm.
• Lễ hội tập trung rất đông người vậy nên bạn cần bảo vệ tài sản, tư trang của bản thân cảnh giác kẻ gian lấy trộm.
• Bạn có thể chuẩn bị đem thêm một số đồ ăn, nước uống để cung cấp thêm năng lượng trong quá trình vui chơi tại lễ hội.
• Tuân thủ chấp hành tốt những quy định của ban tổ chức, bảo vệ, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên và không xả rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường.

8. Hình ảnh Hội Lim qua góc nhìn của du khách

Hình ảnh Hội Lim nhộn nhịp khách du lịch với những hoạt động văn hóa truyền thống đặc sắc đã hằn sâu trong tâm tưởng của nhiều thế hệ. Cùng chiêm ngưỡng những hình ảnh đẹp tuyệt vời của du khách có dịp tham dự lễ hội hấp dẫn này ngay bên dưới:

Lời kết

Trên đây là toàn bộ những thông tin chi tiết về lễ hội Lim– sự kiện văn hóa tiêu biểu của người dân Kinh Bắc. Nếu bạn có kế hoạch du xuân, trẩy hội tại Đồng bằng Bắc Bộ sau Tết Nguyên đán thì hãy lên kế hoạch đến khám phá lễ hội đặc sặc này nhé!

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Làng Tranh Đông Hồ – Khám phá chi tiết nhất từ A đến Z cho bạn

Kinh Bắc xưa và Bắc Ninh ngày nay được xem như là 1 trong những văn hóa gốc rễ của người Việt tại châu thổ sông Hồng. Từ miền quê này, các điệu hát dân ca Quan họ đắm say, ăn sâu vào lòng người đã ra đời và truyền tụng qua rất nhiều thế hệ. Hãy cùng theo chân Vivudana khám phá một vài thông tin lý thú nhất về dân ca Quan họ Bắc Ninh – Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

1.Giới thiệu khái quát về dân ca Quan họ Bắc Ninh

Quan họ là điệu hát dân ca đặc trưng của người dân Kinh Bắc xưa (ngày nay là 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang). Lối hát thể hiện vẻ đẹp trong truyền thống văn hóa của người dân của vùng đồng bằng sông Hồng sinh sống dọc đôi bờ con sông Cầu – “dòng sông Quan họ”. 

Dân ca Quan họ Bắc Ninh là cụm danh từ để chỉ cách hát làn điệu dân ca rất riêng của người dân Bắc Ninh, để phân biệt rõ với dân ca Quan họ Bắc Giang. Nghe hát Quan họ Bắc Ninh là lối hát đối đáp, giao duyên của các liền anh, liền chị. Lời ca tiếng hát ngọt ngào, duyên dáng kết hợp với y phục cổ truyền đặc trưng đã làm si mê nhiều con tim lữ khách. 

Ngày 30/09/2009, dân ca Quan họ đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.

2. Nguồn gốc và lịch sử phát triển của Quan họ Bắc Ninh?

2.1. Nguồn gốc

Theo như sự sẻ chia của những người cao tuổi trong vùng thì chẳng một ai nắm rõ khoảng thời gian ra đời của Quan họ Bắc Ninh là từ bao giờ? Chỉ biết rằng hàng trăm năm qua, tại vùng đất Kinh Bắc, những làn điệu Quan họ cứ vang lên hết ngày này qua tháng khác và thấm sâu vào tận máu thịt của già, trẻ, trai, gái ở mảnh đất này. 

Hiện tại, còn tồn đọng nhiều giả định và hoài nghi về nguồn gốc hình thành của Quan họ Bắc Ninh:

Trước tiên, những chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực văn hóa cho rằng Quan họ là từ được ghép từ “quan” và “họ” về mặt ngữ nghĩa. Theo đó cách hát này xuất phát từ âm nhạc văn hóa cung đình thời xưa. Theo lưu truyền, có một vị quan nọ (“quan”) khi ghé thăm qua mảnh đất Kinh Bắc đã bị lôi cuốn bởi giọng ca đối đáp của các liền anh, liền chị (“họ”).

Một số quan điểm, ý kiến khác cho rằng: Quan họ Bắc Ninh không phải là nhạc cung đình mà có gốc gác từ tín ngưỡng dân gian mang một yếu tố phong phú. Mặt khác có người còn đánh giá việc nghe hát Quan họ đi từ trong dân gian vào cung đình rồi về lại với dân gian. 

Thậm chí có một số ý kiến quan điểm xét theo phương diện không gian diễn xướng và ngữ nghĩa lời ca, tiếng hát thì Quan họ là “quan hệ” giữa những nhóm người yêu mến những điệu hát dân ca ở vùng đất Kinh Bắc xưa.

2.2. Sự phát triển

Thời nay, Quan họ Bắc Ninh không những là lối hát đối đáp giữa những liền anh, liền chị mà còn là sự thể hiện tình cảm, sự tương tác với người nghe. Cũng chính từ sự thừa hưởng và phát huy điệu hát dân ca cổ truyền mà các nghệ sĩ đã tạo nên 2 phong cách cùng tồn tại song song với nhau là Quan họ truyền thống và Quan họ kiểu mới.

Quan họ truyền thống

Hình thức nghe hát Quan họ truyền thống chỉ tồn tại và được công nhận tại 44 làng Quan họ ở Bắc Ninh và 23 làng Quan họ tại Bắc Giang. Cách hát này thường hay được tổ chức tại các sân đình, cửa chùa vào những dịp hội hè, du xuân, Lễ Tết,…

Khi ca hát Quan họ truyền thống sẽ không có khán giả, các liền anh, liền chị vừa là người biểu diễn các điệu hát dân ca đối đáp vừa là người thưởng thức. Cách hát này chú trọng đến quy trình hát, lời cách, trình diễn phải tuân thủ theo tuần tự và quy tắc nhất định.

Một số bài hát Quan họ theo phong cách truyền thống nổi tiếng có thể kể ra như: Xe chỉ luồn kim, Mời nước mời trầu, Cây trúc xinh, Ngồi tựa mạn thuyền,. 

Quan họ mới

Trái ngược với Quan họ truyền thống, cách hát Quan họ Bắc Ninh theo phong cách mới có sự đổi mới không nhỏ trong lời ca, cách trình diễn và không gian diễn xướng.

Với cách hát này, các liền anh, liền chị thường được trình diễn trên những sân khấu chuyên nghiệp với hệ thống âm thanh – ánh sáng hiện đại hoặc không gian cộng đồng tại đình, nhà văn hóa,… trong các dịp Lễ Tết, hội hè hay các buổi giao lưu văn nghệ.

Hình thức biểu diễn Quan họ kiểu mới có sự phong phú về cách thức, khi ngoài hát đối đáp còn có thể hát đơn, hát đôi, hát tốp ca, thậm chí có cả múa phụ họa. Điều đặc biệt là, biểu diễn Quan họ Bắc Ninh mới thường có thêm phần nhạc đệm, lời bài hát gần gũi, dễ hiểu và gắn với nhiều khía cạnh trong cuộc sống. 

Mục đích của hát Quan họ cách mới không những thể hiện tình cảm giữa các liền anh liền chị mà xa hơn hướng đến quảng bá, tuyên truyền và phát huy những giá trị truyền thống văn hóa phi vật thể tốt đẹp của người dân Kinh Bắc. 

3. Dân ca Quan họ Bắc Ninh có gì đặc biệt?

3.1. Các làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh

Trong cách hát dân ca Quan họ Bắc Ninh có nhiều làn điệu khác nhau như gió mát trăng thanh, xuồng song, la hới,… Thông thường, một bài hát Quan họ sẽ được hát thành 3 chặng:

Chặng đầu

Chặng đầu của bài hát thường được biểu diễn bằng giọng lề lối với tiết tấu chậm kết hợp thêm tiếng đệm và sử dụng luyến láy.

Chặng giữa

Đến phần giữa của bài hát thì chuyển qua sử dụng lối hát giọng vặt và giọng sổng:

• Giọng vặt: Lời ca trong các tiết mục Quan họ sử dụng giọng vặt được nhận xét và đánh giá cực kỳ phong phú. Phần âm nhạc trong bài được rút ngắn với bố cục vô cùng chặt chẽ, tiết tấu bài hát khá nhanh và linh hoạt.
• Giọng sổng: Có chức năng kết nối giữa đoạn đầu và đoạn chính của bài hát, thường mang tính mực thước, cách hát khoan thai, dễ chịu.

Chặng cuối

Ở chặng cuối của nhạc Quan họ các liền anh, liền chị thường sử dụng lối hát giọng giã bạn. Ý nghĩa của đoạn này là mang hàm ý chia tay, thể hiện sự quyến luyến, bịn rịn. Điệu hát này mang 1 chút tâm trạng buồn, nặng về mặt tình cảm. 

Hiện tại, thực tế cho thấy những bài hát dân ca Quan họ sử dụng giọng giã bạn không nhiều.

3.2. Trang phục biểu diễn đặc trưng của Quan họ Bắc Ninh

Một trong những yếu tố làm nên sức hút và sự đặc trưng cho Quan họ Bắc Ninh chính là nằm ở trang phục biểu diễn. Nói chung trang phục Quan họ được khai thác từ các trang phục truyền thống của người dân vùng Đồng bằng Bắc Bộ khi xưa.

Trang phục của các liền anh

Các liền anh thường đội khăn xếp hoặc sử dụng khăn nhiễu để quấn tóc gọn gàng trên đầu. Trên người mặc áo dài 5 thân với phần gấu to, dài vượt quá đầu gối, thân áo rộng, viền tà và cổ đứng. Màu sắc chính thông thường là đen hoặc xám đen. Một số liền anh khá giả hơn thì có thể sử dụng vải may có màu vàng chanh hoặc xanh cốm. 

Quần thường dùng là quần dài màu trắng, ống rộng và có phần thắt lưng nhỏ để có thể thắt chặt phần cạp quần. Đôi khi một số liền anh sẽ cầm theo một chiếc ô cán dài màu đen, khăn tay hay lược để làm phụ kiện trong các tiết mục biểu diễn.

Trang phục của các liền chị

Đối với các liền chị khi hát Quan họ Bắc Ninh thường mặc áo mớ 3 hoặc áo mớ 7 lồng vào nhau trong đó áo mớ 3 phổ biến hơn cả. Phía trong cùng thường là áo yếm đào với đa sắc màu như đỏ, hồng cánh sen, vàng, xanh,… Lớp kế tiếp là một chiếc áo cánh có màu sắc sáng hơn và ngoài cùng là lớp áo 5 thân có kèm một chiếc đai thắt ngang eo.

Váy của các liền chị thường mặc là váy lụa, váy sồi hoặc váy kép rộng rãi với phần chân váy phủ ngang xuống đất. Phía dưới chân đi dép có phần mũi uốn cong làm bằng da trâu. 

Ngoài ra, các liền chị Quan họ đầu thường đội khăn mỏ quạ và một chiếc nón quai thao rộng vành trông vô cùng duyên dáng, thướt tha.

3.3. Cách hát dân ca Quan họ Bắc Ninh

Trước đây, cách hát dân ca Quan họ tuân theo lề lối, nguyên tắc dựa theo phong cách truyền thống, phổ biến nhất là hát đôi. Lúc này các liền anh, liền chị được sắp thành 2 bên với số lượng người bằng nhau và hát đối qua đáp lại. 

Thời nay, với cách hát cải tiến theo phong cách mới không yêu cầu phải tuân theo các quy tắc, kỹ thuật như lối hát truyền thống. Chỉ cần hát thể hiện lễ kết, thổ lộ tình cảm, hỏi thăm nhau hay đôi khi có thể mang ngụ ý trêu ghẹo giữa đôi bên. 

Tuy rằng những bài nhạc Quan họ Bắc Ninh thường đề cập phần nhiều đến tình yêu đôi lứa, tình yêu nam nữ nhưng khi biểu diễn những liền anh, liền chị đều thể hiện sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. 

3.4. Cách trình diễn Quan họ Bắc Ninh

Cách biểu diễn Quan họ Bắc Ninh khá đơn giản. Không gian diễn xướng có thể ở bất cứ đâu như sân đình, cửa chùa, bến thuyền, gốc đa hay trên các sân khấu lớn được setup âm thanh – ánh sáng hiện đại, có kịch bản được dựng sẵn.

Đối với các buổi diễn ngày thường hay hội hè thì số lượng những liền anh, liền chị tham gia biểu diễn không bị giới hạn, chỉ cần hai bên bằng nhau là được. Còn đối với các buổi trình diễn chuyên nghiệp thì số lượng liền chị, liền anh sẽ được sắp xếp và bố trí sẵn.

4. Ý nghĩa của dân ca Quan họ Bắc Ninh  

4.1. Giá trị về âm nhạc – nghệ thuật

Mỗi loại hình nghệ thuật có một nét đặc trưng và giá trị riêng và Quan họ Bắc Ninh cũng không ngoại lệ. Giá trị về âm nhạc – nghệ thuật của dân ca Quan họ được thể hiện ở phần lời ca, giai điệu cũng như cách biểu diễn của những liền anh liền chị.

Trong hát dân ca Quan họ có những làm điệu riêng, các quy tắc nhất định trong việc ca hát, diễn xướng để tạo nên cái chất riêng. Giai điệu trong Quan họ đôi khi rất linh hoạt và không tuân theo bất cứ một quy tắc nào để đảm bảo tính thống nhất về mặt ý nghĩa và cách trình bày trong bài hát.

Để hát Quan họ được hay, ra cái chất vốn có thì người hát phải có sự ham mê với nghệ thuật cổ truyền của cha ông. Ngoài ra, cũng phải có năng khiếu và được tập luyện bài bản để giọng có độ rền, vang, luyến láy mượt mà, nền nảy. 

Thêm nữa, với xu hướng phát triển mới của thời đại, đòi hỏi các liền anh, liền chị phải không ngừng đổi mới, sáng tạo tìm tòi cách hát mới để giữ gìn và phát huy làn điệu dân ca thông qua việc đưa các giai điệu từ thơ ca vào trong Quan họ và ngược lại.   

4.2. Giá trị về văn hóa – xã hội

Không những mang giá trị về âm nhạc – nghệ thuật, Quan họ Bắc Ninh còn chứa đựng những ý nghĩa nhân văn sâu sắc và giá trị văn hóa – xã hội lớn lao. 

Quan họ bắt nguồn từ chính cuộc sống sinh hoạt văn hóa hàng ngày của người dân vùng Kinh Bắc, phản ánh những khía cạnh về tâm tư, tình cảm và khát vọng sống của con người nơi này. Đó cũng chính là sự kết nối tình cảm giữa người với người, tạo nên một cộng đồng đoàn kết, vững mạnh.

Không những thế, Quan họ còn là nét đẹp cần được gìn giữ và bảo tồn qua nhiều thế hệ ở hiện tại và trong tương lai. Đây cũng là 1 trong nhiều yếu tố cuốn hút khách du lịch bậc nhất của tỉnh Bắc Ninh, góp phần quảng bá văn hóa và con người KInh Bắc đến số đông bạn bè trong và ngoài nước.

4.3. Giá trị về giáo dục

Quan họ Bắc Ninh còn sở hữu tính giáo dục rất sâu sắc, Lời ca, tiếng hát trong Quan họ chưa đựng những bài học nhân sinh làm người. Nghe Quan họ Bắc Ninh để học cách đối nhân xử thế, học tập cách ứng xử giao tiếp đúng mực cũng như thể hiện tình cảm yêu quý, thương mến, đùm bọc giữa người với người trong xã hội.

Ngoài ra, ca nhạc Quan họ Bắc Ninh còn góp phần truyền tải những thông điệp, lưu truyền vẻ đẹp trong tập tục, tín ngưỡng của người Việt cho các thế hệ mai sau.

5. Nghe hát dân ca Quan họ Bắc Ninh ở đâu? 

5.1. Hội Lim

Dân ca Quan họ thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội, sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Nếu bạn muốn tận mắt, tận tai thưởng thức những làn điệu Quan họ đặc trưng thì có thể du ngoạn Bắc Ninh vào các dịp hội hè và 1 trong những lễ hội lớn nhất chính là Hội Lim.

Hội Lim được tổ chức vào ngày 13 tháng Giêng Âm lịch hàng năm tại thị trấn Lim, huyện Tiên Du. Trong dịp này, khách du lịch sẽ quay trở lại những nét truyền thống văn hóa quen thuộc của xứ Kinh Bắc khi xưa với một số hoạt động đặc sắc, tiêu biểu như rước kiệu, tế lễ hay những trò chơi truyền thống rất hấp dẫn.

Điều đặc biệt là, Hội Lim cũng là dịp để khách du lịch xa gần thưởng thức các điệu hát dân ca Quan họ đắm say, ăn sâu vào lòng người được biểu diễn bởi các nghệ sĩ tên tuổi, nổi tiếng trong trang phục truyền thống. Lời ca, tiếng hát được vang vọng trước cửa đình, trên những con đường hay trên những chiếc thuyền rồng trôi bồng bềnh trên ao sen.

5.2. Hội làng Đình Bảng

Hội làng Đình Bảng là 1 trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn bậc nhất tại tỉnh Bắc Ninh. Hội được diễn ra vào hai ngày 14 và 15 tháng 2 Âm lịch tại đình làng Đình Bảng, thành phố Từ Sơn. 

Trong một không khí tưng bừng rộn ràng của hội làng, khách du lịch có cơ hội được nghe một vài làn điệu Quan họ Bắc Ninh mượt mà, thấm đượm tình quê. Các liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống vừa hát đối đáp, giao duyên vừa mời trầu, hòa nhập cùng với người xem, hiện thực hóa nét truyền thống văn hóa vùng quê Kinh Bắc xưa.

5.3. Hội Đền Đô

Cũng được diễn ra tại làng Đình Bảng, lễ hội Đền Đô được tổ chức vào ba ngày 14, 15 và 16 tháng 3 Âm lịch hàng năm để tưởng nhớ ngày lên ngôi của vua Lý Công uẩn. Bên cạnh phần lễ tôn nghiêm, trịnh trọng thì phần hội cũng thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Bên cạnh những trò chơi dân gian cổ truyền như kéo co, bịt mắt bắt dê, chơi ô ăn quan, đánh đu,. du khách còn có dịp thưởng thức các tiết mục hát Quan họ Bắc Ninh biểu diễn bởi những liền anh, liền chị trên thuyền rồng ngày trước cửa đình, dưới ao sen. 

Trong những làn điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, bạn sẽ có cảm giác thoải mái, thư giãn  và phần nào hiểu hơn về vẻ đẹp truyền thống văn hóa của người dân nơi này,

6. Làng Quan họ Bắc Ninh ở đâu?

Hiện tại, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tổng cộng 44 làng Quan họ truyền thống đã được vinh danh. Những ngôi làng này vẫn còn lưu giữ được tinh thần hát Quan họ được kế thừa qua rất nhiều thế hệ. Người lớn và trẻ em đều có dịp tham gia học hát, biểu diễn vào các sự kiện quan trọng như hội hè, lễ Tết, hội làng,. 

Một số làng Quan họ tiêu biểu của Bắc Ninh có thể đến như:

• Thành phố Bắc Ninh: Cổ Mễ, Viêm Xá, Thượng Đồng, Thanh Sơn, Phúc Sơn,…
• Huyện Tiên Du: Lũng Sơn, Lũng Giang, Đình Cả,…
• Huyện Tiên Phong: Đông Mơi, Đông Yên.
• Thành phố Từ Sơn: Tam Sơn, Hồi Quan, Tiêu Sơn và Vĩnh Kiều.

7. Các bài hát dân ca Quan họ nổi tiếng

Một vài ca khúc dân ca Quan họ Bắc Ninh nổi tiếng được rất nhiều người say đắm bao gồm:

• Cây trúc xinh
• Cò lả
• Người ơi người ở đừng về
• Bèo dạt mây trôi
• Lý cây đa
• Lý giao duyên

8. Những nghệ sĩ hát dân ca Quan họ gạo cội

Khi nói đến dân ca Quan họ Bắc Ninh không thể nào bỏ lỡ cái tên của các nghệ sĩ tên tuổi, nổi tiếng như:

• NSND Thúy Hường
• NSND Thúy Cải
• NSƯT Trung Kiên 
• NSƯT Lan Hương
• NSƯT Hồng Mạnh

Lời kết

Trên đây, Vivudana đã cùng bạn khám phá những thông tin nổi bật về Quan họ Bắc Ninh. Mong rằng với những thông tin chia sẻ ở trên, bạn đã hiểu rõ hơn về dân ca Quan họ 1 nét đẹp văn hóa lâu đời của người dân Kinh Bắc. Nếu có dịp đến với Bắc Ninh hãy nhớ thưởng thức những buổi biểu diễn Quan họ ấn tượng và sâu lắng bạn nhé!

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Làng Tranh Đông Hồ – Khám phá chi tiết nhất từ A đến Z cho bạn